هشت‌خوانفارسی پایۀ هشتم
درس بلاغت · فارسی هشتم

مشبه و مشبه به
چهار رکن تشبیه را یاد بگیر!

در هشت‌خوان یاد می‌گیری در هر جملۀ تشبیهی، مشبه، مشبه به، ادات تشبیه و وجه شبه را پیدا کنی. اول درسنامه، بعد تمرین پازلی و در پایان ده سؤال با پاسخ تشریحی.

✦ ۱۰ تمرین متنوع ✦ پاسخ تشریحی ✦ بدون محدودیت زمان
مشبهعلم
مشبه بهچراغ
علم چون چراغی است ↝ وجه شبه: روشنایی
✦ ✧ ✦
قدم اول · درسنامه

اول بفهمیم، بعد حل کنیم

همهٔ ماجرا در یک سؤال خلاصه میشود: چه چیزی به چه چیزی شبیه شده است؟

۰۱

تشبیه یعنی چه؟

تشبیه یعنی چیزی را به چیز دیگری شبیه کردن، چون یک ویژگی مشترک دارند. به آن ویژگی مشترک میگوییم وجه شبه.

مشبه + ادات تشبیه + مشبه به + وجه شبه

مثال: «علم چون چراغی است» ← وجه شبه: روشنایی.

۰۲

چطور پیداشان کنیم؟

  1. ادات تشبیه را پیدا کن: مثل، مانند، چون، همچون، گویی…
  2. معمولاً قبل از ادات، مشبه قرار دارد.
  3. معمولاً بعد از ادات، مشبه به قرار دارد.

⚠️ حواست باشد: گاهی جمله جابهجا میشود یا ادات حذف میگردد (تشبیه بلیغ). پس همیشه همان سؤال طلایی را بپرس: «کی به کی شبیه شده؟»

🅰️

مشبه رکن اصلی اول

چیزی که شبیه میشود؛ همان کسی یا چیزی که میخواهیم بهتر بشناسیمش. معمولاً اول جمله میآید.

در جملهٔ «علم چون چراغی است»:
علم چون چراغی است.
علم = مشبه (شبیه‌شده)
🅱️

مشبه به رکن اصلی دوم

چیزی که به آن شبیه میشوند؛ تصویر آشنا و ملموسی که کمک میکند منظورمان را بفهمند.

در جملهٔ «علم چون چراغی است»:
علم چون چراغی است.
چراغ = مشبه به (شبیه‌شونده)
💡

یک ترفند کوچک برای حفظ کردن

«مشبه به» یعنی «آنکه به سویش شبیه میشوند». پس مقصد تشبیه است. «مشبه» سادهتر است: همانی که دارد شبیه میشود. هر وقت گیج شدی، بگو: الف مثل ب ← الف مشبه، ب مشبه به.

🅲

ادات تشبیه رکن فرعی

کلمه‌ای که تشبیه را نشان می‌دهد: مثل، مانند، چون، همچون، چو، همانند… می‌تواند حذف شود.

تنش چون بید لرزان است.
چون = ادات تشبیه
🅳

وجه شبه رکن فرعی

ویژگی مشترک مشبه و مشبه به. دلیل شباهت است و گاهی در جمله نمی‌آید.

تنش چون بید لرزان است.
لرزان = وجه شبه
ادات تشبیه پرکاربرد: مثلمانندچون همچونهمچوهمانند گوییبه کردارِشبیهِ
قدم دوم · تمرین تعاملی

جمله را کالبدشکافی کن

اول یکی از چهار باکس را انتخاب کن، بعد روی کلمۀ مناسب در جمله بزن.

مثال ۱ از ۳

چهار رکن تشبیه را در جمله مشخص کن.

👆 روی «مشبه» بزن تا فعال شود.

قدم سوم · آزمون

ده سؤال برای سنجیدن سطح شما و نمرهٔ مستمر شما

جمله را می‌بینی؛ یکی از چهار دکمه را انتخاب کن، بعد روی کلمۀ درست در جمله بزن تا داخل باکس برود.

آزمون ده سؤال چهار رکنی است. هر سؤال ۱ نمره دارد (هر رکن ۰٫۲۵). نامت را بنویس تا نمره در پنل دبیر ثبت شود.

📌 تلاشهای اخیرت